{"id":5601,"date":"2026-06-01T16:51:38","date_gmt":"2026-06-01T15:51:38","guid":{"rendered":"https:\/\/kobzar.be\/blog\/?p=5601"},"modified":"2026-09-02T17:01:55","modified_gmt":"2026-09-02T16:01:55","slug":"zomertijd-en-tijdzone","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kobzar.be\/blog\/zomertijd-en-tijdzone\/","title":{"rendered":"Zomertijd en tijdzone"},"content":{"rendered":"<p>Wat is de middag? Dat is wanneer de Zon haar hoogste punt aan de hemel bereikt, wanneer ze klaar is om weer te dalen. Kijk naar de Zon op het moment dat ze haar parabolische piek bereikt, en kijk daarna op de klok. Staat die op 12:00? Bijna altijd niet. Omdat we tijdzones hebben, omdat de orbite elliptisch is en omdat de aardas gekanteld staat. En ook omdat we idiote bureaucraten hebben.<\/p>\n<p>De Londenaren hebben het \u2019s winters nog het beste getroffen: de wereldtijd UTC \u2243 GMT valt bijna samen met de Zon op de nulmeridiaan 0\u00b0 Oost-West. De inwoners van Accra (Ghana) hebben het n\u00f3g beter getroffen: hun klok loopt het hele jaar gelijk met de Zon. De rest van ons heeft wat minder geluk.<!--more--><\/p>\n<p>Hoe kun je bepalen hoe jouw burgerlijke tijd overeenkomt met de belangrijkste maatstaf van de dag: de Zon? Heel eenvoudig. Ik heb het uitgerekend en deel het met jullie. Weer een geschenkje voor mijn lezers \ud83c\udf81:<\/p>\n<p>Iedereen kent de geografische lengtegraad van zijn woonplaats (GPS helpt als je die niet kent). De Aarde draait 1\u00b0 in 4 minuten (\ud835\udc61) om haar as \u2014 \u2019t is jouw aardrijkskunde van de vijfde klas.<\/p>\n<p>De breedtegraad (Noord-Zuid) is niet van belang, alleen de lengtegraad (Oost-West).<\/p>\n<p>\u24f5 Neem de lengtegraad van jouw plaats en zet boogminuten en boogseconden om naar een decimaal getal.<\/p>\n<p>\u24f6 Vermenigvuldig de decimale lengtegraad met 4 \u2014 en je krijgt je afwijking ten opzichte van de nulmeridiaan Greenwich, uitgedrukt in minuten (\ud835\udc61) van de aardrotatie.<\/p>\n<p>\u24f7 Tel die minuten op bij UTC als je ten oosten van Greenwich woont (of trek ze ervan af als je ten westen zit) en je krijgt het tijdstip waarop de Zon in jouw stad ongeveer in het zenit staat.<\/p>\n<p>Laten we het bekijken met Gen\u00e8ve als voorbeeld. De decimale afwijking ten opzichte van Greenwich is 6.126549\u00b0 oosterlengte = 24\u00bd minuut (\ud835\udc61) aardrotatie. Dat betekent dat voor de inwoners van Gen\u00e8ve de astronomische middag valt op UTC + 0u24min \u2014 \u2019t is logisch. Eigenlijk zouden we volgens Greenwich moeten leven, maar een of andere vrolijke clown heeft ons naar UTC+1 overgezet, en \u2019s winters leven we 36 minuten v\u00f3\u00f3r op de Zon, in plaats van de voorgeschreven 24 minuten. Toch ja, dat valt nog mee (we zitten in Gen\u00e8ve helemaal in het westen van het land, terwijl de rest van Zwitserland toch echt verder naar het oosten ligt), maar dan komt er \u2019s zomers nog een andere vrolijke clown langs die ons n\u00f3g een uur verder naar het oosten laat toevoegen, en \u2019s zomers leven we dus 1u24 v\u00f3\u00f3r op de Zon. Bijna anderhalf uur afwijking van de zomerzon! Straf!<\/p>\n<p>Huiswerk voor jou: bereken \u2191 de afwijking voor jouw stad.<\/p>\n<p>Ik kijk vaak naar de astronomische tijd in plaats van naar de offici\u00eble burgerlijke tijd. Om het niet iedere keer te hoeven uitrekenen, heb ik een klein script geschreven voor de tijd van Gen\u00e8ve (True\u2600\ufe0fTime) en dat hier tegen een blauwe achtergrond toegevoegd:<br \/>\n\u25b6\ufe0e <a href=\"https:\/\/www.kobzar.be\/time.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.kobzar.be\/time.html<\/a>. Je kunt hetzelfde doen voor jouw omgeving en voor jezelf conclusies trekken: hoe ver je verwijderd bent van de stand van de Zon aan de hemel.<\/p>\n<p>Vergeet de offici\u00eble tijd op je \u201cRolex\u201d, vergeet de gekke ambtenaren van je land.<\/p>\n<p>Vertrouw alleen op de Zon!<\/p>\n<p>SOL LVCET OMNIBVS!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<a href=\"https:\/\/kobzar.be\/blog\/zomertijd-en-tijdzone\/\" rel=\"bookmark\" title=\"Permalink to Zomertijd en tijdzone\"><p>Wat is de middag? Dat is wanneer de Zon haar hoogste punt aan de hemel bereikt, wanneer ze klaar is om weer te dalen. Kijk naar de Zon op het moment dat ze haar parabolische piek bereikt, en kijk daarna op de klok. Staat die op 12:00? Bijna altijd niet. Omdat we tijdzones hebben, omdat [&hellip;]<\/p>\n<\/a>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[4],"class_list":{"0":"post-5601","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-planeta","7":"tag-nederlands","8":"h-entry","9":"hentry"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kobzar.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kobzar.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kobzar.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kobzar.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kobzar.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5601"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kobzar.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5601\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5604,"href":"https:\/\/kobzar.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5601\/revisions\/5604"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kobzar.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kobzar.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5601"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kobzar.be\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}